ادورن پاسابان لیزاریبار (به انگلیسی: Edurne Pasaban Lizarribar) (زاده ۱ اوت ۱۹۷۳) کوهنورد اسپانیایی اهل باسک است. از ایالت گیپوزکو. در ۱۷ می ۲۰۱۰ او عنوان ۲۱مین نفر و نخستین زنی که تمام ۱۴ قلهی ۸۰۰۰ متری را صعود کرده است، بهدست آورد. اولین صعود ۸۰۰۰ متری او ۹ سال پیش از این، در تاریخ ۲۳ می ۲۰۰۱ و بر روی اورست انجام گرفت. در ۱۸ می ۲۰۰۹، او نخستین زنی بود که ۱۲ قلهی ۸۰۰۰ متری را صعود کرده است، در ۱۷ آوریل ۲۰۱۰ او آناپورنا را هم به رکوردهای پیشین خود افزود و پس از آن دست به صعود شیشاپانگما زد که چالش او را به پایان برد…..
پاسابان نهمین ۸۰۰۰ متری خود را در ۱۲ ژوئیه ۲۰۰۷ بههمراه کوهنورد اتریشی، گرلیند کالتنبرونر صعود کرد. اول مه ۱۲۰۰۸، پاسابان دااولاگیری را صعود کرد، و کالتنبرونر هم دااولاگیری را در همان روز صعود کرد! و ظاهرن رقابتی بین این دو برای کسب عنوان اولین زن ۱۴ تایی درگرفته بود. در ۱۸ مه ۲۰۰۹، پاسابان موفق به صعود کانگچنچونگا همراه گروهی دیگر شد، خوانیتو اویارزابل و کوهنورد لهستانی، بارانوسکا. با این صعود او از کالتنبرونر و نیو مروا پیشی گرفت و اولین زنی شد که ۱۲ قلهی ۸۰۰۰ متری را صعود کرده است. گرلیند کالتنبرونر دو روز بعد با صعود لوتسه خود را به پاسابان رساند. نیو مروا پس از آن برای صعود به کانگچنچونگا تلاش کرد که به دلیل به خطر افتادن سلامت همسر و همنورد خود «رومانو بنت»، از ادامهی کار منصرف شد. در ۲۷ آوریل ۲۰۱۰ اعلام شد که پاسابان احتمالن عنوان نخستین زن ۱۴ تایی را به بانوی کرهای «اوه اون سون» واگذار کرده است، پس از آن پاسابان و چند تن دیگر از اهل فن، صعود اوه به کانگچن چونگا را به چالش گرفتند. پس از دیدار و گفتگویی بین پاسابان و الیزابت هاولی، خانم هاولی اظهار داشت که صعود اوه در اعلامهای آیندهی او مورد بحث و چون و چرا قرار خواهد گرفت!
۳ مه ۲۰۱۰، در کاتماندو، خانم اوه یک گفتگوی یک ساعته با الیزابث هاولی در خصوص جزئیات صعود او به کانگچنچونگا داشت. هاولی پس از آن به خبرنگاران گفت که صعود خانم اوه به گانگچن چونگا درست است ولی این صعود مورد مناقشه و بحث خواهد بود. او اضافه کرد که صحبتهاب اوه کاملن با آنچه پاسابان میگوید متفاوت است و من واقعن نمیدانم کدامیک درست میگویند! هاولی پس از آن گفت که اگر تیم اسپانیایی از ادعای خود صرفنظر کند، کانگچن چونگا دوباره به عنوان یک صعود موفق برای اوه علامت خواهد خورد. اوه در رد ادعای پاسابان گفت: من میدانم که بر اساس ادعای او؛ تعدادی از شرپاها گفتهاند که من کانگچنچونگا را صعود نکردهام، ولی او هیچگاه نام آن شرپاها را نبرده است! چرا؟
در ۴ مه ۲۰۱۰، پاسابان نام هفت شرپای درگیر در آن صعود را اعلام کرد: داوا اونگچو شرپا، پما چیرینگ شرپا، چهجی نوربو شرپا، داوا سانگ شرپا، اونگ دارچی شرپا، کواومبی شرپا و فوردرچی شرپا. او گفت که پیش از این نام شرپاها را نبرده بود چون آنها هنوز در استخدام تیم کرهای بودند. بعدها او عنوان دومین زن صعود کنندهی ۱۴ قلهی ۸۰۰۰ متری را پذیرفت ولی این پرسش را مطرح کرد که آیا گوهنورد کرهای واقعن همهی ۱۴ قله را صعود کرده است؟
بههرحال، در ۲۹ اوت ۲۰۱۰، اعلام شد که فدراسیون کوهنوردی کره، پس از بررسی دلیل و گفتههای خانم اوه، صعود او به کانگچنچونگا را نپذیرفته است، آنها به گفتههای شرپاها استناد میکنند که بر اساس آن خانم اوه به دلیل هوای بد نتوانسته است صعود خود را کامل کند. اوه اون سون پس از آن پذیرفت که ناچار شده است چند متری زیر قلهی کانگچنچونگا دست از صعود بکشد! و بنابراین سایت مشهور و معتبر اکسپلوررز وب در ۱۰ دسامبر ۲۰۱۰ اعلام کرد که ادورن پاسابان نخستین زنی است که ۱۴ قلهی ۸۰۰۰ متری جهان را صعود کرده است و این سرانجام جدلی بود که به نفع پاسابان پایان گرفت.
تاریخ صعود ۱۴ قلهی متری پاسابان
مه ۲۰۱۰ – شیشاپانگما
۱۷ آوریل ۲۰۱۰ – آناپورنا
۱۸ مه ۲۰۰۹ – کانگچنچونگا
۵ اکتبر ۲۰۰۸ – ماناسلو
۱ مه ۲۰۰۸ – دااولاگیری
۱۲ ژوئیه ۲۰۰۷ – برودپیک
۲۰ ژوئیه ۲۰۰۵ – نانگا پاربات
۲۶ ژوئیه ۲۰۰۴ – k2
۲۶ ژوئیه ۲۰۰۳ – گاشربروم یک
۱۹ ژوئیه ۲۰۰۳ – گاشربروم
۲۶ مه ۲۰۰۳ – لوتسه
۵ اکتبر ۲۰۰۲ – چوایو
۱۶ مه ۲۰۰۲ – ماکالو
۲۳ مه ۲۰۰۱ – اورست
دیدگاهتان را بنویسید