بیتوته(اطراق و برپایی کمپ در کوهستان)

خوابیدن و استراحت و اطراق در برنامه های بزرگ و دراز مدت امری حتمی و ضروری است و در برنامه های کوتاه مدت و یک روزه نیز شب مانی در شرایط اضطراری و اجباری گاهی حیاتی است و در صورت آگاهی داشتن به مسائل شب مانی در کوهستان در این طور مواقع می توان خود و تیم را از مهلکه نجات داد و عمر دوباره یافت.
حتی در برنامه های یک روزه باید ماندن و خوابیدن در کوه را به واسطه پیش آمدهای احتمالی (صدمه دیدن-گم شدن-برخورد به هوای بد-در گیر شدن با مسیرهای مشکل و ناشناخته و ….)انتظار داشت و پیش بینی کرد.
همیشه در برنامه یکروزه هم باید حداقل یک کیسه بیواک ، کت پر و لباس اضافی همراه داشت تا در مواقع لزوم و اضطراری از آنها استفاده کرد.قبل از تاریک شدن هوا باید محل مناسبی یافت که شرایط و خصوصیات شب ماندن را با ایمنی کامل دارا باشد….

در قله ها نباید بیواک کرد زیرا به علت ارتفاع زیاد هم سردتر است و هم بادگیر . باید مقداری ارتفاع را کم کرد و در پناه سنگ و یا با درست کردن اطاق و غار برفی و در صورت پیدا کردن یا بلد بودن غارهای طبیعی به آنجا پناه برد .

و در این صورت هم اگر هوا بسیار سرد بود نباید کاملا” خوابید ، بهتر است نشسته و با حرکت و نرمش گردش خون را تسریع و عضلات را از حالت انقباض خارج کرد و برای گذشت زمان و اتمام شب و حفظ روحیه با همنوردان به سرود خواندن و صحبت کردن پرداخت.

همچنان که می دانید در دیواره ها هم به وسیله کوبیدن میخ خود را حمایت کرده و در صورت بودن طاقچه با کیسه خواب ،با نیم تنه و کت پر و خوردن مواد انرژی زا خود را برای تلاش بعدی حفظ می کنیم.

در حالتی که دیواره کاملا” صاف و عمودی باشد با به کاربردن “ننوی سنگ نوردی” ،”تور بیواک” شب را می گذرانیم. جدیدا”شب مانی در دیواره به وسیله پورتالژ صورت می گیرد.

در برنامه های زمستانی که زمان اجرای برنامه و برپایی کمپ مسئله عمده و حیاتی است رعایت اصول برپائی و انتخاب محل های اطراق و کمپ امری ضروری است ، حسن انتخاب محل مناسب برای چادر و استراحت و تجدید قوا درصد موفقیت را بالا میبرد و آگاهی نداشتن به این مسئله می تواند همچنان که سابقه هم داشته جان افراد تیم را به هدر بدهد.

در این گونه برنامه ها قبلا” باید محل های مناسب برای برپایی و اختیار اطراقگاه(کمپ اصلی و کمپ های بعدی)شناسایی و انتخاب شوند و یا در محل با اعزام تیم های پیشرو این محل ها را انتخاب کرد.

چون چادر زدن در شرائط نامناسب وقت زیادی می گیرد،بهتر است قبل از اینکه هوا به شدت خراب شود و قدرت دید و عملکرد ما را بگیرد چادر را برافرازیم و این زمان را که ۲ تا ۵/۳ ساعت هم دیده شده در تنظیم ساعت فعالیت روزانه در نظر بگیریم.

شرایط انتخاب محل مناسب برای چادر زدن
-همیشه به ویژه در فصل زمستان و مواقعی که باد و بوران در جریان است محل چادر باید از باد در امان باشد.

-احتمال ریزش سنگ یا بهمن نداشته باشد( با بررسی و شناسائی مسیرهای مسلط به چادر) و سیل گیر نباشد(با یک باران تند و شدید ممکن است بساط شما به روی آب بیفتد!)

-حتی الامکان بر فراز قله ها و تیغه ها چادر نزنید و کمی پایین تر از خط الراس ها را با در نظر گرفتن جهت وزش باد انتخاب کنید.(تشخیص جهت عمومی وزش باد بسیار موثر است در ایران معمولا” باد از غرب به شرق می وزد و ضمنا” پدیده های طبیعی از قبیل :ایجاد نقاب برفی،چسبیدن برف و یخ روی سنگ ها،قسمت های کم برف و پربرف روی یال ها نیز می توانند به تشخیص صحیح جهت وزش باد کمک کنند.)

-در کنار چشمه ها و نهرها نباشد(زیرا اکثر حیوانات برای استفاده از آب ناچارا” به ما نزدیک می شوند.)

-در مسیر های مالرو و عبور حیوانات وحشی نباشد.

-به دیواره های سنگی بسیار نزدیک نباشد(امکان نمی دهد برفهای انباشته شده را پاک کرد.)

خواص چادر کوهنوردی
بنا به برنامه تنظیمی چادری را انتخاب می کنیم که به نحو مطلوب در خدمت تیم باشد. باید بدانیم که چادر آشیانه و ماءمن ما بر فراز کوههاست ، می خواهیم در آن به استراحت بپردازیم ، تجدید قوا کنیم ، پخت و پز کنیم و حفاظت در مقابل باد و بوران و برف و سرما و تعویض لباس های خیس و خوابیدن را در آن انجام دهیم(و خیلی از کارهای ضروری دیگر)

چادر ها در انواع متنوع و بنا به نیازهای مختلفی طراحی شده اند.به غیر از چادر های معمولی و قدیمی اکثر چادر ها امروزه از جنس پارچه ضد باد و آب و از الیاف محکم ساخته شده اند و دارای کفپوش صد در صد ضد آب و متصل می باشند و به اشکال و انواع و رنگهای متنوع تولید می شوند و دارای تیرکهای سبک و مقاوم از جنس فلز آلومینیوم و فایبرگلاس می باشند ،حجم و وزن آنها بسیار کم و به اشکال خیمه ای-گنبدی-هرمی-چهارگوش و تونلی و… ساخته می شوند .گنجایش آنها از ۲ تا ۳ و ۵ نفر می باشد.برای برنامه های زمستانی و ارتفاعات بلند چادر دو پوش ، سه پوش و ضد طوفان مورد استفاده قرار می گیرد.

بعد از انتخاب محل مناسب ابتدا باید یک تقسیم کار صحیح و مناسب بین افراد تیم انجام داد تا سرعت و کارآیی را برای موفقیت اکیپ بالا ببریم و در زمستان از راکد بودن و رسوخ سرما با این کار جلوگیری کنیم.

در محلی که ناچاریم چادر را بر روی برف قرار دهیم اول باید جایگاه برپائی چادر را کوبید و مسطح نمود این عمل تیم را در هوای سرد به تحرک وا می دارد(این عمل بوسیله کوبش پاها در برف سفت ، تراشیدن با کلنگ ، بریدن با اره در قسمتهای یخی و روبیدن با بیلچه یا ظروف فلزی همراه در برف پودر صورت می گیرد.)

معمولا” اکثریت افراد اکیپ را به مهیا کردن جایگاه می گمارند و عده ای را نیز به جستجوی قطعات سنگ برای مهار کردن چادر می فرستند و یکی دو نفر را مسئول بیرون آوردن چادرها از کوله و جمع و جور نمودن و مراقبت از کوله ها می کنند.زیرا امکان دارد که کوله ها در بوران ناپدید شده یا در زیر برف مدفون گردند.

پس از آنکه محل را آماده کردیم پوش کف دار(پوش اول)چادر را پهن نموده و در صورتی که هوا طوفانی و باد شدید بود یک یا دو نفر روی آن نشسته و بقیه اطراف آن را به خوبی مهار می کنند و این کار معمولا” در صورت بودن تکه سنگ با آن انجام می گیرد و یا با میخ های چوبی بلند فیکس می شود.سنگ ها  را در برف کوبیده و قدری هم برف روی آنها می ریزیم تا یخ بزند و به خوبی محکم شود. بعد از آنکه کف چادر به خوبی به زمین متصل شد در صورتیکه تیرک چادر از داخل می خورد،دو نفر به داخل چادر رفته و تیرکها را در محل خود قرار داده و آنها را نگه می دارند و افراد دیگر بندهای اطراف چادر را محکم کشیده و به سنگ های بزرگ یا میخ های مخصوص می بندند. سپس پوش چادر را روی آن انداخته و بندهای دور آن را محکم می بندیم و به هر تیرک سرپا از قسمت بالا سه بند مقاوم بسته و در سه جهت آنرا مهار می کنیم. باید کاملا” توجه داشت که بین پوش و بدنه چادر فاصله هوایی در حدود ۱۵-۱۰ سانتی متر وجود داشته باشد وگرنه خاصیت چادر دوپوش را نخواهد داشت و رطوبت و سرما به داخل چادر نفوذ می کند. پس از فراغت از این کار به مرتب کردن وضع داخل چادر ها می پردازیم. قبل از هر چیز وسایل و کوله ها را پیش از آنکه برف و بوران به آنها لطمه ای وارد کند به درون چادر انتقال می دهیم.

در این مرحله با اره مخصوص به بریدن قالب های برفی پرداخته و اطراف پوش چادر را دیوار چینی می کنیم. به طوری که باد نتواند ذرات برف را به فاصله خالی بین دو جداره چادر برده و در نتیجه چادر را خیس و یا اینکه فاصله را پر کند و با فشار آوردن به چادر فضای آنرا کوچک و خطرناک سازد.البته نظریه  جدید این است که دور چادر را دیوار چینی نکنیم اینکار در مورد چادر های جدید که خودشان کاملا” به زمین وصل نمی شوند صحیح است.

مسئله ای که مهم است این است که هیچ قسمت چادر نباید آزاد باشد به نحوی که باد به آن شلاق بزند زیرا ضربه خیلی زودتر از فشار مداوم و یکنواخت پارچه را پاره می کند و ایجاد یک نقطه ضعیف حکم ضعفی عمومی برای چادر است(بندها نباید زیاد از حد شل و بیش از حد کشیده باشند)و در ضمن هیچ وقت نباید بگذاریم که برف زیادی روی چادر بنیشیند اگر بارش برف شدید باشد و بوران مرتب ادامه داشته باشد باید به فواصل زمانی کوتاه که گاهی کمتر از نیم ساعت  می باشد به نوبت افراد با پوشاک کافی و حمایت به بیرون رفته تا برفها را از روی چادر ها و اطراف آن بروبند، وگرنه وزن برف که ممکن هم هست روی سطح چادر یخ بزند به کم شدن فضای چادر و یا پاره شدن و یا خواباندن چادر و شکستن تیرکها می انجامد.

چنانچه ناچارا” چادر را در مقابل وزش باد بر قرار می کنیم بایستی پشت به باد باشد وگرنه زیپ درب چادر یخ زده و یا از لابلای آن برف به درون چادر می آید و نیز در مواقع باز شدن های ضروری درب چادرها امکان کنده شدن آن خیلی زیاد می شود.راههای رفت و آمد اطراف چادر ها نیز باید مشخص باشد تا هنگام عبور و مرور بند چادر ها در اثر بی احتیاطی پاره نشود.

در برخی از برنامه ها دیده شده که وسایل و یا کوله پشتی ها را خارج از چادر گذاشته اند و بعد شدت بوران آنها را در زیر برف مدفون و غیر قابل استفاده کرده است .در هر حال اگر وسایلی اضافی باشند و یا به ناچار به خاطر کوچک بودن چادر باید کوله ها را به خارج منتقل کرد ،می توانیم آنها را در کنار چادر و یا بین دو پوش با مهار کردن بگذاریم.

همیشه خطر آتش سوزی را در نظر داشته باشید و مواظب چراغ خوراک پزی و روشنائی و شمع خود باشید.

در صورت بوران شدید باید به چادر تکیه داد و فشار باد را خنثی کرد.حتی در مواردی که دیرکها می شکند و یا شدت باد خیلی زیاد است بایستی سعی نمود که چادر برافراشته نگهداشته شود و گرنه منجر به مدفون شدن افراد در زیر برف می شود.اگر در چنین شرایطی ناچار تصمیم به ترک چادر گرفتید بایستی همگی به فاصله زمانی خیلی کوتاه از چادر خارج شوید و حرکت کنید.زیرا فرضا” نفر اول نمی تواند یک ربع یا نیم ساعت در چنین هوایی منتظر بقیه افراد شود، بنابراین بایستی تمامی وسایل را در داخل چادر مهیا کرد و آماده شد و افراد بلافاصله بیرون روند.

در سخت ترین شرایط مجاز نیستیم که وسایل خود به خصوص وسایل ایمنی ، وسایل فنی و مواد غذایی را رها نموده و بدون داشتن آنها محل را ترک کنیم . ما موظف هستیم که کلیه امکانات ضروری را همراه ببریم حتی اگر خود چادر را نتوانستیم جمع کنیم بندهای پوش را پاره نموده و پوش چادر را با خود می بریم.

منبع: کوه و کوهنوردی(محمد باقر عیوضی)

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.